Hành lang pháp lý cho sự cố trong bệnh viện

Muốn chữa bệnh phải tìm ra gốc của bệnh và thầy thuốc ở những nước tiên tiến có cả 15-20 phút khám bệnh, hỏi chuyện, tư vấn nâng cao kiến thức y học cho bệnh nhân (BN). Khám bệnh kỹ còn để BN biết nguyên nhân vì sao mắc bệnh, cách xử lý ra sao, phòng bệnh thế nào để không bị tái phát… Mỗi lần BN đi khám bệnh như thế ngoài chuyện chữa bệnh còn coi như được bổ sung kiến thức y học để tự bảo vệ mình. Bác sĩ (BS) ở ta mà làm thế thì một ngày chỉ khám được ba chục người trong khi nhiều BV ở thành phố và cả nước mỗi ngày phải khám 2.000 – 4.000 BN.

25-hanh-lang-phap-ly-cho-su-co-trong-benh-vien

Khám không “kỹ” theo nghĩa trên cũng là một trong những nguyên nhân dễ xảy ra xung đột giữa thầy thuốc và BN và thực tế ngày càng nhiều. Khi có sự cố xảy ra, cái tức âm ỉ trong BN hay người nhà BN mới bùng phát trong khi ngành y tế chúng ta chưa có hệ thống quản lý rủi ro, quản lý an toàn và người chịu thiệt thòi, bị oan ức trước hết vẫn là thầy thuốc.

Trong y học luôn có tai biến rủi ro là một thực tế ai cũng biết. Ở Mỹ, hàng năm cũng có đến vài chục ngàn ca tai biến y khoa và họ có quy trình quản lý tai biến, rủi ro nên BS có thể yên tâm giải thích, còn ở ta, khi tai biến, rủi ro xảy ra, BS chỉ dám nói sơ sơ, giải thích không kỹ rồi vội né vì… sợ người nhà BN “bức xúc”! Nguyên nhân cũng chỉ vì chúng ta chưa có hành lang pháp lý cho những rủi ro nghề nghiệp này.

Khi có sự cố ngoài ý muốn xảy ra trong BV, yếu tố khoa học nói về rủi ro thường bị chìm lấp trên báo chí thay bằng dư luận xã hội phản ứng rất khủng khiếp với thầy thuốc. Thế đã công bằng chưa? Thực tế, hàng ngày trên cả nước có hàng triệu lượt BN được cứu chữa và thỉnh thoảng có rủi ro, tai biến thì bỗng trở thành tâm điểm của dư luận. Việc thầy thuốc tắc trách cũng có nhưng khi có hành lang pháp lý cho thầy thuốc thì chuyện tắc trách và lương tâm cũng sẽ được làm rõ một cách nhanh chóng. Cái khó của y học là những bất ngờ luôn rình rập không như khoa học kỹ thuật mọi thứ đã thành công thức, quy trình như xi măng cát sỏi tỷ lệ bao nhiêu. Mỗi ca mổ chẳng hạn là với mỗi cơ địa khác nhau, cùng là mổ ruột thừa nhưng cũng chẳng ai giống ai nên chắc chắn ít có thầy thuốc nào “nói giỏi” có thể khẳng định chắc chắn chữa được bệnh này trong bao lâu, ca mổ kia kết quả thế nào.

Dù có trường hợp thầy thuốc chủ quan khi hành nghề nhưng những rủi ro nghề nghiệp cũng luôn đến với thầy thuốc. Khi xảy ra sự cố thường BV sử dụng cái tình là kêu gọi sự thông cảm của BN chứ chưa dùng đến lý. Ngành y tế cần tôn trọng BN và đã có Luật khám, chữa bệnh để bảo vệ BN nhưng còn việc bảo vệ thầy thuốc thì chưa cụ thể lắm.

Điều đáng buồn nhất là khi BN đến BV, cả thầy thuốc và BN cùng “chiến tuyến” chống bệnh tật vậy mà khi sự cố xảy ra nhiều khi thầy thuốc và BN, người nhà BN bỗng thành cừu địch. Và do hành lang bảo vệ thầy thuốc chưa vận hành tốt nên mọi sự chỉ dựa trên tình, thông cảm, đền bù nên đã có BN lợi dụng chuyện này mà đòi bồi thường tiền tỷ, thậm chí đem thân nhân bị tử vong do bất khả kháng để mặc cả với BV cứ như chuyện mua bán, sửa chữa máy móc. Không ít thầy thuốc bị hành hung một cách rất vô lý, thậm chí có thầy thuốc còn bị sát hại quả là những chuyện thật đau lòng.

Hành lang pháp lý an toàn cho thầy thuốc, cần phải thực hiện nghiêm. Và việc vận hành tốt hành lang này cũng làm nên nét văn hóa BV chăng?

SKĐS